De strijd tussen het zaad van de vrouw en het zaad van de slang en het virus van antisemitisme

De strijd tussen het zaad van de vrouw en het zaad van de slang

Al heel in het begin van de geschiedenis van de mensheid begint de strijd tussen het zaad van de vrouw en het zaad van de slang (Gen. 3:15). Heel concreet zien we dit al bij de broedertwist tussen Kaïn en Abel, waarbij Kaïn puur uit jaloezie zijn broer doodt. God vormt uit het menselijke geslacht een volk dat Zijn lof verkondigt, maar de satan zet alles op alles om Gods plannen te dwarsbomen.

Het verbond dat God sluit met Abraham, Izak en Jakob wordt met de komst van de Heere Jezus Christus verbreed tot alle volkeren. Uit Israël en de volkerenwereld vergadert Christus Zijn gemeente, maar ook onder de nieuwe bedeling behoudt het Joodse volk een bijzondere plaats onder de volkeren. In zijn woede richt de satan zich niet alleen op de gemeente van Christus maar ook op het Joodse volk.

Antisemitisme is een virus dat niet geheel rationeel is te verklaren. Er zijn hier ook machten aan het werk die voor ons niet zichtbaar zijn. Het antisemitisme heeft een eeuwenlange geschiedenis. Helaas heeft de christelijke gemeente vaak nagelaten wat zij volgens de apostel Paulus behoort te doen, namelijk het Joodse volk tot jaloersheid verwekken. Helaas kunnen we ook zeker in het verleden in Nederland voorbeelden vinden van uitspraken door christenen die niet alleen van culturele vooroordelen tegen Joden getuigen, maar een echt antisemitische kleur hebben. Dan past ons schaamte.

Door nieuwtestamentische teksten uit hun verband te rukken is het Joodse volk van alle tijden als geheel van christelijke zijde wel verantwoordelijk gesteld voor de kruisdood van Christus, terwijl volgens het Oude Testament Gods toorn over concrete zonden hooguit drie of vier geslachten doorwerkt. Jacobus Revius begreep de oorzaak van de kruisdood van Christus beter wanneer hij betuigt dat dit niet de schuld van de Joden is, maar dat hier geldt: ‘Dit is al geschied helaas om mijne zonden.’

*

De sympathie voor Israël die steeds meer omslaat naar antisemitisme

In Europa was het dieptepunt van het antisemitisme de holocaust. Zes miljoen Joden werden door de nazi’s vermoord. In West-Europa ligt procentueel het aantal Joden dat gedood werd, voor Nederland het hoogst. Daarvoor zijn meerdere factoren aan te wijzen, maar een ervan is dat Nederlandse overheidsdiensten wel heel ijverig hebben meegewerkt aan het opvolgen van Duitse bevelen. Daarbij komt dat de opvang van Joden die de holocaust overleefden ronduit bedroevend was. Zij stuitten op een muur van bureaucratie.

In de loop van de jaren werd de ernst van de holocaust steeds meer duidelijk. In Nederland was er grote sympathie voor de staat Israël die in 1948 werd opgericht. Dat bleek met name bij de Zesdaagse Oorlog in 1967 en bij de Jom Kippoer-oorlog in 1973. De socialistische minister Vredeling besloot vanwege de ernst van de situatie bij de Jom Kippoer-oorlog zonder overleg wapens te sturen naar Israël. Dat werd later duidelijk. Dat kostte ons een olieboycot, maar ik ben als Nederlander zonder meer trots op het optreden van deze socialistische minister.

Inmiddels is in Nederland de situatie grondig gewijzigd. Steeds openlijker begon het antisemitisme weer de kop op te steken. Al jaren moeten Joodse instellingen beveiligd worden. Joodse scholen worden extreem zwaar beveiligd. Zowel Joodse studenten als docenten krijgen op universiteiten en hbo-instellingen te maken met antisemitisme. Toen de synagoge van Enschede haar 95-jarige bestaan vierde, wilde de burgemeester van deze gemeente daarbij niet aanwezig zijn, en dit jaar werd de synagoge van Enschede niet opgenomen in de museumroute. Bij dit voorbeeld kunnen tal van andere voorbeelden worden opgeteld.

Na 7 oktober 2023 zien we een grote toename van antisemitisme, maar lijnen die allang zichtbaar waren in de samenleving worden meer doorgetrokken en zijn niet pas na 7 oktober van dat jaar ontstaan. Dieptepunt tot dusver is de Jodenjacht in Amsterdam die in de nacht van 7 op 8 november 2024 plaatsvond en dat nota bene enkele uren na de herdenking van de Kristallnacht.

*

De nacht van 7 op 8 november en pro-Palestijnse acties en acties tegen Jodenhaat

De aanleiding – maar bepaald niet de oorzaak – van deze Jodenjacht was de voetbalwedstrijd tussen Ajax en Maccabi-Tel Aviv. Een deel van de supporters van Maccabi-Tel Aviv kan als hooligans worden getypeerd. Dat bleek in Amsterdam uit liederen die men zong. Ook werd een Palestijnse vlag van een gevel gerukt. Daarbij moet wel worden aangetekend dat in Nederland tal van Israëlische vlaggen zijn verbrand en meer dan eens publiek.

Bij elke voetbalwedstrijd moet vanwege hooligans politie aanwezig zijn. Zelf heb ik niets met voetbal en ik meen dat een christen niets te zoeken heeft in een voetbalstadion, maar afgezien daarvan is mijn overtuiging dat gelet op wat wij zien bij voetbalwedstrijden, alleen supporters van de thuisclub welkom zouden mogen zijn. Het belastinggeld en de inzet van de politie dienen een andere bestemming te hebben dan orde houden bij voetbalwedstrijden.

Echter, de Jodenjacht in Amsterdam kan niet herleid worden tot het gedrag van de hooligans van Maccabi-Tel Aviv. Zij was al tevoren zorgvuldig via sociale media georganiseerd. Daarom kan men van een pogrom spreken. Historisch gezien spreek je van een pogrom als de overheid is betrokken bij de jacht op Joden en geweld bedreven tegen Joden. Dat was in Amsterdam niet het geval, maar wel was er sprake van een georganiseerde Jodenjacht en dat rechtvaardigt de typering van dit gebeuren als een pogrom. Wie Jodenjacht in Amsterdam goedpraat met een beroep op het gedrag van de hooligans van Maccabi-Tel Aviv moet wel beseffen dat de Duitsers ook een excuus aandroegen voor de Kristallnacht van 9 op 10 november 1938: de Jood Herschell Grynszpan had in Parijs de Duitse diplomaat Ernst vom Rath doodgeschoten.

Bij de Jodenjacht in Amsterdam waren jongeren op scooters betrokken maar ook taxichauffeurs en receptionisten en beveiligers. Mensen werden gevraagd naar hun paspoort maar had men een Joods uiterlijk dan was dat niet eens nodig. Er is iemand in een gracht gegooid. Mensen werden geschopt terwijl zij al bewusteloos waren. Meerdere personen moesten vanwege verwondingen in het ziekenhuis worden opgenomen. Gelukkig zijn er geen doden gevallen, maar dat had anders kunnen zijn. Ook de dagen na de nacht van 7 op 8 november was er nog sprake van antisemitisch gekleurd geweld. Zeker is dat Nederland in West-Europa na de Tweede Wereldoorlog een primeur heeft om deze uitbarsting van antisemitisme.

Het is goed te weten dat Maccabi-Tel Aviv niet alleen Israëlische supporters heeft die Jood zijn maar ook die Arabisch zijn. Een druzische Israëli die als supporter naar Amsterdam was gekomen, kon meerdere van zijn Joodse landgenoten uit de handen van hun belagers redden door Arabisch te spreken.

Tekenend is dat de burgemeester van Amsterdam aan een demonstratie op de Dam tegen Jodenhaat Dam geen goedkeuring kon geven omdat men de veiligheid niet  kon garanderen. Je kan ook vragen: Waaruit bestaat dit gevaar? Volgens een niet onaanzienlijk deel van de Amsterdamse gemeenteraad kunnen het geen Arabische jongeren zijn. Die zijn immers niet antisemitisch en worden alleen door voetbalhooligans getriggerd. Dat de wekelijkheid anders is, weet iedereen.

Iedereen weet ook dat een pro-Palestijnse demonstratie geen agressie oproept bij hen die het daar niet mee eens zijn, maar voor een demonstratie tegen Jodenhaat geldt het tegendeel. Dan kan de overheid kennelijk niet altijd de benodigde veiligheid garanderen. Tekenend is ook dat pro-Palestijnse activisten van christelijk signatuur het gebouw van Christen voor Israël met rode en zwarte verf (populaire nazikleuren) hebben beklad. Blijvend normaal gesprek voeren blijkt voor deze activisten geen optie te zijn.

*

Welke consequenties worden er getrokken uit de Jodenjacht van de nacht van 7 op 8 november?

Inmiddels wordt vooral gekeken naar de achtergrond van degenen die op Jodenjacht waren. Mij lijkt het zaak dat ongeacht de achtergrond van daders zij die schuldig staan aan antisemitisch geweld, streng worden aangepakt. Daar behoort iedereen het over eens te zijn. Temeer omdat over heel de wereld er nu op wordt gelet hoe in Nederland daders van deze Jodenjacht worden gestraft. Amerikanen schreven aan Nederlandse vrienden dat Nederland zich beter druk kan maken om zichzelf als rechtsstaat te bewijzen dan kritiek te hebben op het functioneren van de Amerikaanse democratie.

Een Nederlander behoort te weten dat als er geweld dreigt elke politieman kan worden ingezet. Iemand die bepaalde gebouwen niet wil beveiligen, hoewel er geweld wordt gepleegd, behoort geen deel uit te maken van een politiekorps. Geeft iemand aan dat dit bij hem of haar zo ligt, dan behoort dat opgevat te worden als een vraag om aan het einde van de maand te worden ontslagen.

Een Nederlander of buitenlandse toerist moet zonder enige vrees een taxi kunnen bellen. Taxichauffeurs die Joden brengen naar een plaats waar tegen hen geweld wordt gepleegd of die Joden klemrijden, behoren toch minstens vijf jaar hun beroep niet te mogen uitoefenen en zullen als zij dit weer oppakken, een verklaring moeten onderteken waarbij ze antisemitisch geweld afwijzen.

Bij ernstige overtredingen met een antisemitisch karakter mag niet volstaan worden met een boete, maar is een gevangenisstraf gepast. Ik ben ook van mening dat men bij een dubbele nationaliteit dan het Nederlandse paspoort behoort te verliezen, en dat ongeacht of men daarnaast een Marokkaanse of Amerikaanse nationaliteit heeft.

Rechtvaardige straffen die in dit geval ook strenge straffen zijn, kunnen voorkomen dat de volkswoede over antisemitisme zich richt tegen een groep als geheel waartoe een belangrijk of zelfs het overgrote deel van de daders behoort. Als daders nu niet zwaar worden gestraft, is dit een signaal dat men op de weg die in de nacht van 7 op 8 november werd ingeslagen, kan voortgaan en zal het niet bij deze nacht blijven. Zou er licht worden gestraft dan geeft Nederland daarmee ook naar andere landen een signaal af.

Terecht zei Jonathan Greenblatt, topadviseur van Barack Obama: ‘Het geweld tegen Israëlische voetbalsupporters past volledig in de wereldwijde trend van groeiend antisemitisme. Dit was een TikTok-pogrom die tot ver buiten de straten van Amsterdam voelbaar zal zijn. Ik heb de bewindslieden opgeroepen direct actie te ondernemen om de daders te identificeren, te arresteren en te berechten. En belangrijker nog: duidelijk te maken dat dit soort zaken in Nederland niet wordt getolereerd. De krachten die de samenleving proberen te radicaliseren moeten worden gestopt. De hele wereld kijkt nu naar Amsterdam.’ Terecht zei hij ook dat het er bij supporters van voetbalclubs hard aan toe kan gaan, maar vervolgde hij: ‘Maar waar worden fans van die clubs na afloop van de wedstrijd systematisch opgejaagd, tot moes geslagen en in de gracht gegooid?’

Naast toenemend antisemitisme in Nederland kan ook de afkeer daarvan voor een deel verschuivingen in stemgedrag verklaren. Blijft aanpak uit, dan zullen die verschuivingen zich waarschijnlijk nog verder doorzetten en de polarisatie nog verder toenemen. Laat de overheid na te doen wat zij behoort te doen, dan vormt dat een voedingsbodem voor de overigens onterechte houding van het zwaard in eigen hand nemen.

Echter, laat dit voor overheid en rechtspraak een aansporing zijn te handelen en te straffen met een maat die overeenkomt met het delict. Op christenen rust nu niet alleen de taak om zich heel openlijk van antisemitisme te distantiëren, maar ook om voor de overheid te bidden opdat zij doet waartoe zij geroepen is, namelijk haar onderdanen veiligheid bieden en hen die deze veiligheid bedreigen, straffen.

*

Islamitisch gerelateerd antisemitisme

Door de filmpjes die voor een belangrijk deel door de daders zelf werden verspreid, werd duidelijk dat de daders van de Jodenjacht in Amsterdam uitsluitend of vrijwel uitsluitend moslims met een Arabische achtergrond zijn. Merkwaardig is, dat politici niet durven benoemen wat iedereen kan constateren. ‘Nog nooit zo trots geweest Marokkaans te zijn’, meldde iemand na de Jodenjacht in Amsterdam.

Dan blijft wel staan dat wij daar niet elke moslim met een Arabische achtergrond of elke moslim in het algemeen op kunnen aanspreken. Evenmin als men Joden kan en mag aanspreken op alle facetten van het beleid van de huidige regering van Israël. In mijn eigen woonplaats ken ik meerdere moslims die opvallen door vriendelijkheid en van wie ik mij niet kan voorstellen dat zij antisemitisch geweld goedkeuren. We mogen moslims niet over één kam scheren en radicale en gematigde moslims op één hoop gooien. Evenmin moeten we zonder reserve het beleid van Israël goedkeuren. En bij het optreden van meerdere kolonisten op de Westoever past meer dan alleen het stellen van kritische vragen.

In het algemeen was voor Joden de eeuwen door de situatie in de islamitische wereld beter dan in christelijk Europa. Pas vanaf de Verlichting kregen Joden in West-Europa burgerrechten. In Oost-Europa bleef de situatie anders. Daar werd die eerder slechter dan beter, met name in het tsaristische Rusland. Vanuit het Russische keizerrijk vertrokken in de negentiende en het begin van de twintigste eeuw meer dan twee miljoen Joden. Zij zochten met name in Amerika een veilig heen komen.

Echter, ook in de moslimwereld van Noord-Afrika en het Midden-Oosten was de situatie voor Joden evenals voor christenen niet ideaal. Men was een tweederangsburger en moest extra belasting betalen. Men kon zich wel bekeren tot de islam maar het zich afkeren van de islam was er niet bij. Ook in de Arabische wereld vonden pogroms en gedwongen bekeringen plaats.

De oprichting van de staat Israël werd een katalysator van het antisemitisme. Bijna een miljoen Joden zagen zich gedwongen het land waar eeuwenlang sprake was geweest van een Joodse gemeenschap, te verlaten vaak met achterlating van een groot deel van hun bezittingen. De meesten gingen naar Israël. In de Arabische wereld is inmiddels Mein Kampf van Hitler een bestseller.

Het Arabische nieuwsnetwerk Al Jazeera geeft wel op een heel eenzijdige wijze verslag van de strijd in Gaza. Het is goed te weten dat dit nieuwsnetwerk ook banden heeft met de Moslimbroederschap die op haar beurt weer gelieerd is aan Hamas, en daarom in Egypte is verboden. Er zijn meerdere Arabische zendstations die dag in dag uit antisemitische propaganda uitzenden waaronder de oproep dat het karwei dat Hitler begon, moet worden afgemaakt. We moeten niet de illusie hebben dat iemand in Nederland die het Arabisch beheerst, deze uitzendingen niet volgt.

Ook in Nederland zijn er gezinnen met een Arabische achtergrond – en niet alleen in die gezinnen trouwens – waar kleine kinderen al het woord Jood of kankerjood als scheldwoord horen, en het feit dat zelfs 12- tot 14-jarige Marokkaanse jongeren in Amsterdam aan de Jodenjacht deelnamen, zegt iets over wat zij van huis uit meekrijgen. Veelzeggend is dat nogal wat docenten in de grote steden met grote aantallen moslims in hun klassen het niet meer aandurven om het verhaal over de Holocaust te doceren. En dan ga ik voorbij aan het feit dat antisemitisme niet alleen onder docenten op universiteiten en hogescholen voorkomt, maar ook onder leraren op middelbare scholen.

In Marokko was evenals in andere Arabische landen eeuwenlang een omvangrijke Joodse gemeenschap. Van 1912 tot 1956 was Marokko een protectoraat van Frankrijk in het zuiden en van Spanje in het noorden. In 1940 werd Frankrijk (waar Marokko toen onder viel) door Duitsland bezet. In Zuid-Frankrijk kwam een pro-Duits regime aan de macht, het Vichy-bewind. Dit bewind voerde eind 1940 in alle Franse rijksdelen en protectoraten rassenwetten in, zo ook in het Franse deel van Marokko. Deze rassenwetten moesten de Joden uitsluiten van het openbare leven.

De sultan van Marokko, Mohammed V, zorgde ervoor dat er voor de Sefardische en gearabiseerde Marokkaanse Joden een uitzondering werd gemaakt. Hij stelde dat alle inwoners van Marokko zijn kinderen waren – ook de Joodse Marokkanen. Door deze opstelling van Mohammed V werden de Sefardische en gearabiseerde Joden gespaard. Hoewel de situatie van de Joden in Marokko verslechterde in de Tweede Wereldoorlog – zeker voor de Europese Joden – zijn er vanuit Marokko geen Joden afgevoerd naar vernietigingskampen in Oost-Europa. In de Spaanse zone van Marokko werden in de Tweede Wereldoorlog geen discriminerende maatregelen getroffen. De inzet en opstelling van Mohammed V mag met eer worden vermeld.

Echter, rond de oprichting van de staat Israël en daarna verslechterde in Marokko de situatie van de Joden. Rond 1948 vonden aanvallen op Joden en Joodse gebouwen plaats waarbij tientallen doden vielen. Ook later vonden er rellen plaats waarbij doden waren te betreuren. Joden emigreerden en zochten hun heil in Frankrijk en Amerika, maar vooral in de nieuw opgerichte staat Israël die in het Midden-Oosten voor de Joden de enige veilige haven werd.

Van de 270.000 Joden die er na de Tweede Wereldoorlog in Marokko waren zijn er nu nog 3.000 over, terwijl in Israël nu zo’n miljoen Joden wonen met Marokkaanse wortels. Joden verlieten Marokko omdat de overheid niet bereid was of in staat bleek geweld tegen hen te voorkomen. We moeten beseffen dat dit de samenleving is waarin een oudere generatie Marokkanen is opgegroeid en dan zeg ik opnieuw dat hier in Nederland de praktijk bewijst of men al dan niet antisemitisch is en antisemitisch geweld zo niet goedkeurt dan toch wel relativeert. Blijkt men vrij te zijn van antisemitisme dan is dat alleen maar verheugend.

Gesprekken tussen groepen in de samenleving zijn goed. Maar er mag niet van de Joodse gemeenschap worden gevraagd een dialoog aan te gaan met mensen die geen respect kunnen opbrengen voor wie zij zijn. Voor criminelen die met geweld de Nederlandse sociale cohesie proberen uit te hollen, die mensen bedreigen vanwege hun achtergrond, past geen begrip. Ze dienen kennis te maken met onze democratische rechtsorde. Ze horen voor de rechter te staan.

Het is van belang dat de Marokkaanse gemeenschap – en breder de islamitische gemeenschap – zich nadrukkelijk publiek keert tegen antisemitisch gerelateerd geweld en aangeeft er alles aan te doen dat in eigen gemeenschap aan te pakken. Wat ik tot nu toe las, is dat wel heel gemakkelijk van antisemitisme op moslimhaat wordt overgestapt en men benadrukt dat men de vrijheid van demonstreren wil behouden.

Helaas komt het voor dat moslima’s vanwege hun hoofddoek niet worden gegroet, maar een moslima kan in Nederland veilig over straat met een hoofddoek. Deze wordt haar niet van het hoofd getrokken en zij wordt er niet om bespuwd. Echter, lang niet overal in Nederland kun je met een keppeltje veilig over straat. Joden krijgen op universiteiten soms aparte opdrachten omdat een werkgroep hen niet accepteert in haar midden; dat is voor zover ik weet bij moslims niet het geval.

Als het woord moslimhaat wordt gebruikt, moet wel worden beseft dat de ernst en het karakter ervan in de verste verte het niet haalt bij die van het antisemitisme en trouwens ook – als we het wereldwijd zien – bij christenhaat. Moslims hoeven zich niet af te vragen of er voor hen toekomst is in Nederland, Joden wel. Voorbeeldig vond ik de actie van twee Franse imams die samen met twee rabbijnen een witte roos legden op het monument van Anne Frank. Ik hoop dat deze houding navolging vind in de moslimwereld.

*

Links gemotiveerd antisemitisme

Vanouds stond het socialisme zeker hier in Nederland sympathiek tegenover Joden. Over Joden bestonden allerlei culturele vooroordelen maar virulent antisemitisme kwam in de eerste helft van de twintigste eeuw alleen in fascistische hoek voor. Voor het grootste deel van de twintigste eeuw stemden de meeste Joden socialistisch. Van de vriendelijke houding van het Nederlandse socialisme tegenover Joden is weinig overgebleven. Dat geldt met name sinds de PvdA een fusietraject is ingegaan met GroenLinks. Vooral aan de linkerkant van het politieke spectrum klinken nu antisemitische geluiden.

Vier jaar geleden was Frans Timmermans spreker op de nationale Kristallnachtherdenking. Zijn woorden waren toen niet wollig. Hij zei: ‘Het antisemitisme is helaas aan een zeer verontrustende opmars bezig. Het komt van alle kanten: van extreemlinks, van extreemrechts, uit reactionaire hoek, uit een deel van de moslimgemeenschap en het komt ook steeds meer uit de samenleving.’ (…) ‘Antisemitisme is uiteindelijk een eeuwenoud uitsluitingsproces waarbij mensen hun volwaardige deelname aan de samenleving wordt ontzegd op basis van wie ze zijn. Dus ze worden niet beoordeeld op basis van wat ze doen, maar op basis van wie ze zijn.’

Nu horen we uit zijn mond zo’n krachtig geluid niet meer. Meerdere socialistische politici zijn actief betrokken bij pro-Palestijnse protesten. Een Amsterdams raadslid nam enkele dagen na de Jodenjacht van 7 op 8 november zelfs deel aan een door de Amsterdamse overheid verboden pro-Palestijnse demonstratie.

Wie meent dat het antisemitisme alleen in de moslimgemeenschap moet worden gezocht, zit er grondig naast en ontkent de ernst en omvang van het probleem. Onbegrijpelijk blijft dat menige linkse politicus zich op geen enkele wijze rekenschap geeft van het radicaalislamitische karakter van Hamas. Het is een van de aanwijzingen dat het antisemitisme irrationele trekken heeft en deel uitmaakt van een geestelijke strijd.

*

De situatie in het Midden-Oosten en pro-Palestijnse protesten

Aan de hele situatie in het Midden-Oosten en het ontstaan van de staat Israël zitten meerdere kanten. Arabische leiders verwierpen de door de VN voorgestelde tweedeling van het Britse protectoraat ten westen van de Jordaan. Meerdere Arabische landen vielen in 1948 na de onafhankelijkheidsverklaring van Israël de nieuwgevormde staat aan en riepen de Arabische bevolking op te vertrekken met de belofte dat men terug kon komen als de klus was geklaard. Men vertrok vanuit de gedachte binnen enkele maanden terug te keren. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat er ook van Joodse zijde drang en zelfs dwang is uitgeoefend om te vertrekken.

Meerdere oorlogen hebben tot volksverhuizingen geleid. De meest massale vond plaats na de Tweede Wereldoorlog toen twaalf miljoen Duitsers gebieden waar zij eeuwenlang hadden gewoond, moesten verlaten. West-Duitsland ving er krap acht miljoen op, Oost-Duitsland ongeveer drie en een half miljoen en Oostenrijk zo’n vierhonderdduizend. Deze verdreven Duitsers zijn inmiddels geïntegreerd. De Israëlische politicus Ben-Goerion hoopte dat de Arabieren die vanuit Israël vertrokken of verdreven waren, door Arabische landen opgenomen zouden worden zoals Israël een krap miljoen Joden uit het Midden-Oosten had opgenomen, maar die bereidheid bleek er niet te zijn.

Van belang is ook te weten dat toen Jordanië in 1948 de Westbank inclusief de oude stad van Jeruzalem veroverde, alle Joden moesten vertrekken en alle synagogen werden verwoest. In Israël bleven vertrokken bepaalde niet alle Arabieren. Velen bleven er wonen en noch kerken noch moskeeën zijn toen door Joden verwoest.

In Nederland worden pro-Palestijnse protesten die eigenlijk zonder uitzondering een grimmig karakter hebben, zowel vanuit de moslimgemeenschap als van links-politieke zijde goedgekeurd. Israël zou in Gaza genocide plegen en Israël zelf zou een apartheidsstaat zijn. Ik zeg niet dat Joden zich op de Westoever altijd op een wijze gedragen die correct is en dat het beleid van de Israëlische overheid ten aanzien van haar Arabische onderdanen geen verbeterpunten behoeft. Maar dan moeten we wel beseffen dat Israël zo’n twee miljoen Arabische inwoners heeft, terwijl de Joodse gemeenschappen in Noord-Afrika en het Midden-Oosten nagenoeg of geheel verdwenen zijn.

Inmiddels heeft het Internationaal Strafhof zowel tegen de Israëlische premier Netanyahu als de oud-minister van defensie Gallant een arrestatiebevel uitgevaardigd. Zij zouden schuldig zijn aan genocide in Gaza. Men name worden zij ervan beschuldigd verantwoordelijk te zijn voor een beleid waardoor welbewust de bevolking wordt uitgehongerd. Als er een arrestatiebevel uitgevaardigd moest worden had ik eerder gedacht aan extreemrechtse ministers in de regering van Netanyahu, namelijk Ben-Gvir en Smotrich. De eerste is in Israël zelf meer dan eens aangeklaagd wegens racisme en haat zaaien en naar mijn overtuiging niet ten onrechte. Helaas laat de regering Netanyahu tot dusver na om aan te geven hoe zij concreet de toekomst van de Gazastrook ziet, maar Gallant wilde daar juist wel duidelijkheid in geven. Terecht kan men ook kritiek en zelfs ernstige kritiek hebben bij het optreden van meerdere kolonisten op de Westbank.

Maar het is wel heel moeilijk om het arrestatiebevel wat het Internationaal Strafhof uitgevaardigd heeft voor Netanyahu en Gallant niet als een kwalijke, politiek gemotiveerde beslissing te zien. Waarom geen arrestatiebevel tegen Erdogan die in Noord-Syrië ook Koerdische dorpen aanvalt en daarbij zijn dan tal van doden te betreuren. Ik denk ook aan Assad, de president van Syrië. Die moeten we verantwoordelijk stellen voor de dood van honderdduizenden van zijn landgenoten waarbij onder andere Hezbollah hem de helpende hand bood. Ik noem ten slotte de Iraanse ayatollah Khamenei, die jaarlijks ca.1000 Iraniërs laat ophangen. Tegen hem is een arrestatiebevel wel heel gerechtvaardigd want Iran kan met recht verantwoordelijk gesteld worden voor elke dode van het conflict dat op 7 oktober 2023 uitbrak.

*

De oorlog in Gaza

Oorlog is altijd verschrikkelijk. Dat geldt ook voor de oorlog in Gaza. In elke oorlog vinden er aan twee kanten zaken plaats die niet door de beugel kunnen en doen soldaten dingen die zij hadden moeten laten. Maar niets rechtvaardigt de term genocide voor de oorlog die nu in Gaza woedt. Volgens Hamas zijn er zo’n 44.000 doden gevallen. Israël geeft aan dat zij ongeveer 19.000 terroristen heeft gedood. Als we de juistheid van beide cijfers aannemen blijven er 25.000 burgerdoden over. Dat zijn er 25.000 teveel, maar we moeten wel beseffen dat bij de burgeroorlogen in Irak, Syrië en Jemen procentueel meer burgerdoden zijn gevallen. We moeten ook weten dat van Hamas-zijde is uitgesproken dat men geen moeite heeft met 100.000 burgerdoden als dit helpt het imago van Israël te beschadigen.

Daar komt bij dat Hamas welbewust burgers, onder wie kinderen, gebruikt als schild voor militaire activiteiten en ook moeten we niet vergeten dat kinderen op de basisschool al een militaire training krijgen. Een fatwa uitgesproken door de islamitische rechtsgeleerde sjeik Salman al-Dayah tegen Hamas komt overeen met feitelijke informatie van de zijde van Israël.

Salman al-Dayah is het voormalige hoofd van de faculteit voor Sharia en Recht van de universiteit in Gaza. Hij betitelt Israël wel als de bezetter en als het volk van de oorlog, maar uit vooral zijn woede over uitspraken van Hamas-kopstukken die zeggen dat ‘het Palestijnse volk de belangrijkste kaart in onze handen is’. ‘Ook al doden ze er nog eens twintigduizend of honderdduizend, dan nog blijft het Palestijnse volk standvastig.’

Al-Dayah stelt dat Hamas blind is voor de ‘onaantastbaarheid en waardigheid van het menselijk leven’ en dat Hamas niet beseft dat deze weg geen enkele van de gestelde doelen van haar jihad zal doen behalen behalve haar grootste doel, namelijk ‘dat de Palestijnse zaak nu bovenaan de internationale agenda staat’.

Hamas legt, zo stelt deze rechtsgeleerde, de levens, eer, vrijheid en ook het bezit van iedereen in Gaza in de waagschaal’. Dat Hamas zich verschanst in scholen, ziekenhuizen en tunnels onder woonwijken, is een ander aspect van ‘de ergste verdorvenheid: het vernietigen en verminken van levens’. Er is maar één uitweg, aldus Al-Dayah: stop met de oorlog en help de mensen vóór de winter invalt en het lijden nog verder wordt vergroot.

Opvallend vind ik, dat de NOS over onder andere deze fatwa geen bericht geeft. De eenzijdige berichtgeving van de NOS over het Midden-Oosten bevordert het antisemitisme en ook de polarisatie in de samenleving. Terecht heeft CU-leider Mirjam Bikker op sociale media uitgehaald naar het NOS Journaal. Ze vindt het onbegrijpelijk dat een verslaggever van het journaal na de gewelddadigheden in Amsterdam een gemaskerde pro-Palestina-woordvoerder interviewde. 

*

Vrijheid in het Midden-Oosten

Nogmaals onderstreep ik dat wij vragen mogen hebben bij aspecten van het beleid van de Israëlische regering en het vreemd zou zijn als er bij haar optreden geen kanttekeningen zijn te plaatsen. Maar van de leuze ‘From the river to the sea Palestine will be free’ behoren politici en bestuurders zich zonder reserve nadrukkelijk te distantiëren. Heel beschamend is het als politici en bestuurders stellen dat dit aan rechters moet worden overgelaten. Als deze rechters eenzelfde houding hebben als deze politici en bestuurders is de uitkomst trouwens niet moeilijk te voorspellen. Men is zelf niet vrij van antisemitisme of men wordt geregeerd door angst over reacties van islamitische zijde.

Het Palestina dat vrijkomt door de strijd van Hamas is een Palestina waarin de sharia de rechtspraak bepaalt. Wie als moslim de islam de rug toekeert heeft een groot probleem. Dat geldt niet als een christen moslim wordt. Christenen krijgen dan overal in deze staat, evenals in andere door de islam gedomineerde staten, een tweederangspositie, en hooguit een kleine groep Joden overleeft dan de holocaust die zich met het bevrijden van Palestina voltrekt. Homoseksuelen moeten er rekening mee houden dat zij gemarteld en gedood worden. Getrouwde vrouwen mogen van zichzelf geen foto’s op sociale media plaatsen.

Dat maakt het wel heel bitter dat na de Jodenjacht de Amsterdamse gemeenteraad in grote meerderheid een motie aannam die stelt dat er pro-Palestijnse demonstraties zullen blijven zolang het geweld aanhoudt in Gaza. Waarom werd juist deze motie ingediend? Waarom wordt de schuld van de situatie in Gaza uitsluitend bij Israël gelegd?

Waarom heeft de Amsterdamse gemeenteraad zich niet heel nadrukkelijk gedistantieerd van het gebruik van woorden als kankerjood bij demonstraties zoals die ook te horen waren bij de opening van het Holocaustmuseum? En wat doet zij met feit dat ook in Amsterdam de leuze ‘Jüdenfrei’ Joden nageroepen kan worden? Waarom heeft zij niet bij het vasthouden aan het recht op demonstreren gepleit voor een wettelijk verbod op de leuze ‘From the river to the sea Palestine will be free’? Heeft deze leuze nu echt een heel ander karakter dan de leuze die vóór en rond de Tweede Wereldoorlog in Nederland klonk: ‘Met Mussert voor een vrij Europa’?

Bij alle vragen die men bij Israël kan hebben is Israël de enige democratie in het Midden-Oosten. Het heeft een grote Arabische minderheid die politieke rechten heeft waarop elke minderheid in een ander land in het Midden-Oosten jaloers zou zijn. Nadat Hamas in de Gazastrook aan de macht kwam, sloot Egypte de grens naar de Gazastrook af vanwege het radicaalislamitische karakter van Hamas. Echter, ook in een gematigd islamitisch land als Egypte is het niet ongebruikelijk dat er politie bij een kerk staat. En dan lang niet altijd om een kerk te bewaken maar om erop toe te zien dat geen moslims het kerkgebouw betreden.

Toen de populaire imam Mohammed Mushtaha eind vorig jaar weigerde in de moskee te preken dat het voortzetten van de gewapende strijd de enig goede weg was, sleurde Hamas hem uit zijn huis. Van hem ontbreekt sindsdien ieder spoor, schreef zijn zoon later.

*

De Heere regeert en Christus is Overwinnaar

In het Midden-Oosten is in de vorige eeuw gebleken dat er voor Joodse gemeenschappen buiten Israël geen toekomst is. Óf er woont geen enkele Jood meer in een Arabisch land óf hun aantal is zeer klein. Hebben Joodse gemeenschappen in Nederland en in Europa nog toekomst? Als de huidige ontwikkelingen doorgaan, wordt die toekomst donkerder en moet het ons niet bevreemden dat deze gemeenschappen kleiner tot veel kleiner worden.

Dit mogen we weten: dat de Heere regeert. Wat voor geen enkel ander volk geldt – of het nu de Arabische volkeren of het Nederlandse volk betreft – is dat er nog bijzondere beloften zijn voor het Joodse volk. Allermeest is dat de belofte dat geheel Israël door geloof in Jezus als de beloofde Messias zalig wordt. Laten we als christenen door ons meeleven met het Joodse volk hen tot jaloersheid verwekken. Laten we ook naar wegen zoeken om iets te vertellen wat ons daarbij ten diepste beweegt, namelijk dat er voor een Jood niet anders dan voor wie dan ook, zaligheid is in Christus en laat uit ons hele gedrag blijken dat wij Hem kennen en Zijn eigendom zijn.

Linkse politici die geen moeite hebben met een sharia-staat in het Midden-Oosten, willen hier samen met andere partijen de gelijkheids- en genderideologie aan heel de samenleving opdringen en lijken niet te schuwen om ook een soort politietoezicht op zondagsscholen en catechisaties in te zetten. Bij deze politici is de klassieke rechtstaat met de vrijheid van godsdienst en meningsuiting niet veilig.

Trouwens hier geven politici van partijen die zich meer in het midden of de rechterzijde van het spectrum bevinden – en bij die laatste denk ik dan aan de VVD – elkaar de hand. Als deze politici hun zin krijgen, wat is dan de toekomst voor christenen in ons land en in Europa? Laten we als christenen, zolang het kan onze stem tegen de genoemde ontwikkeling keren en dan vooral het belangrijkste wapen niet vergeten. Dat is het gebed en daarbij hoort ook het gebed voor de overheid. Dan denk ik trouwens ook aan het gebed voor overheden die andere volkeren regeren en niet in de laatste plaats de overheid van Israël.

We moeten ook naar moslims toe niet onder stoelen of banken steken dat er alleen zaligheid is voor wie Jezus heeft, Hem leren belijden als de zoon van God Die aan het kruis de toorn van God wegdroeg en Die de dood overwon. Elke profeet die dat ontkent is een valse profeet. Van onze kerken klinkt als de overheid het toestaat, klokgelui maar niet de roep ‘Wie de Zoon van God heeft, heeft het leven en wie de Zoon van God niet heeft, heeft het leven niet.’ Deze boodschap wordt wel uitgedragen in kerken in allerlei verbanden die trouw zijn aan de opdracht om Jezus als Koning te verkondigen, en door christenen die Hem persoonlijk kennen.

Dat uitdragen moet duidelijk maar ook vriendelijk geschieden. Dan is er voor het beledigen en bewust niet groeten van moslims geen plaats. Dan staat het verbranden van de koran al helemaal heel ver bij ons vandaan. Dan zoeken we naar mogelijkheden om contacten te leggen. Dit is zeker dat het voor iedereen nodig is verzoening met God te vinden door het bloed van Christus.

De een is bij dat Evangelie opgevoed en weet ervan huis van. Dan gaat het erom dat een zaak wordt niet slechts van opvoeding maar van hart. Anderen hebben er onder hun ouderlijk dak nooit van gehoord. Dan denk ik aan moslims, aan Joden (met uitzondering van hen die Jezus als de Messias belijden) en seculieren. Als christenen behoren voor alleen een boodschap te hebben; de boodschap die wij eerst zelf ter harte leerden nemen en die wij daarom met anderen willen delen.

Het uitkomen voor Christus en Zijn dienst en het belijden van Zijn Naam kan ons in Nederland smaad en hoon opleveren. Dan kot dat hier in Nederland allereerst van seculiere zijde. Het kan betekenen dat bepaalde deuren voor ons gesloten blijven en bepaalde banen voor ons niet weggelegd zijn. Daar blijft het tot dusver bij.

Elders in de wereld ligt dat in meerdere landen anders. Daar zijn christenen tweederangsburgers of nog veel minder. Daar hebben christenen te maken met martelingen, gevangenschap, het verbranden van huizen en kerken en zelfs de dood. Als de overheid niet schuldig is, dan komen deze zaken vanuit de samenleving op zonder dat de overheid ingrijpt. Er zijn landen waar men helemaal geen christen mag zijn. Ik denk bijvoorbeeld aan Noord-Korea, Afghanistan en Saoedi-Arabië. Niet zonder betekenis is dat op de lijst van landen waar christenen het zwaarst worden vervolgd, negen van de eerste tien moslimlanden zijn. Bij de volgende veertig landen hebben er ruim de helft een islamitisch karakter. Marokko staat op de 24^e en Turkije op de 50^e plaats.

Bij het navolgen van Christus behoort niet het opnemen van het zwaard om zo het martelaarschap te zoeken maar de bereidheid tot lijden. In deze bedeling is de kerk van Christus een gesmade, een lijdende en vervolgde kerk. Dit is echter zeker: dat Christus tot aan Zijn wederkomst Zijn gemeente blijft beschermen, bewaren en regeren. Zelfs de poorten van de hel zullen het niet van haar winnen. Paulus die de volgelingen van Jezus vervolgde, werd door Gods genade de apostel die overvloediger dan welke andere apostel ook heeft gearbeid.

Als God Zijn Zoon aan en in Paulus openbaarde en Hem uit de macht van de duisternis overbracht in het koninkrijk van de Zoon van Zijn liefde, dan hoeven we noch aan de mogelijkheid om zalig te worden van een ultraorthodoxe Jood te twijfelen noch aan die van een radicale moslim. God heeft niet alleen Zijn Zoon Jezus uit de doden opgewekt, maar maakt tot op de dag van vandaag zondaren die dood waren door de misdaden en zonden in geestelijk opzicht medelevend met Christus.

Wie Christus belijdt, weet dat dit hem smaad, hoon, vervolging en zelfs het martelaarschap kan kosten. In eigen kracht zijn we hier nooit toe in staat en blijken we daar niet toe bereid, maar het is de Heere Zelf Die als het zover is, moed en kracht geeft. Als wij met Hem lijden, zullen we ook met Hem verheerlijkt worden. Niets en niemand kan verhinderen dat Christus Zijn vrijgekochte kerk het nieuwe Jeruzalem binnenleidt. Dat maakt ons bij alle stormen welgemoed. De einduitslag van de strijd tussen het vrouwenzaad en het slangenzaad staat vast. Christus heeft de overwinning reeds behaald en voor wie Hem toebehoren geldt dat zij – wat hen ook overkomt – in dit alles meer dan overwinnaars zijn. De psalmist zong ervan:

Gij, HEER, alleen, Gij zijt
Verwinnaar in den strijd,
En geeft Uw volk den zegen.