Bij de Britse uitgeverij The Banner of Truth verscheen al weer een aantal jaren geleden een bloemlezing met uitspraken van John Duncan. Duncan is één van de kleurrijkste figuren uit de Schotse kerk van de negentiende eeuw. Hij was ongelooflijk geleerd. Vanwege zijn grote kennis niet alleen van het Bijbelse maar ook van het na-Bijbelse Hebreeuws en de geschriften van het rabbinale Jodendom stond hij bekend als rabbi Duncan.
Toch is zijn schriftelijke nalatenschap zeer gering. Toen één van zijn vrienden hem eens vroeg waarom hij geen boek schreef, antwoordde Duncan: “I am just a talker” (Ik ben slechts een prater). Onder de titel ‘Just a talker’ (Alleen maar een prater) is dan ook de bloemlezing uitgegeven. Het materiaal is voor het grootste deel afkomstig uit gesprekken van Duncan met vrienden en studenten.
Hij is daarom wel eens als een Schotse Socrates getypeerd. Dan is wel het grote verschil met Socrates dat in de gesprekken die hij voerde en opmerkingen die hij maakte altijd direct of indirect de ene naam tot zaligheid, die van Jezus Christus, centraal stond. Als hem gevraagd werd of er nog nieuws was, kon hij antwoorden: ‘Heel belangrijk nieuws’. En dan citeerde hij Joh. 3:16: ”Want alzo lief heeft God de wereld gehad, dat Hij Zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft, opdat een iegelijk die in Hem gelooft, niet verloren gaat, maar het eeuwige leven heeft.” Dat nieuws, zo wist Duncan, veroudert nooit.
De kracht van Duncan kwam in korte en kernachtige uitspraken naar voren. Ik geef er een paar door:
“Het arminianisme zegt dat zalig worden ten dele het werk van de mens is en ten dele dat van God. Het calvinisme leert dat het volledig een werk van God is en ook volledig een werk van de mens.”
“Het is allerverschrikkelijkst om onbekeerd te sterven terwijl de naam van de drie-enige God aan het voorhoofd is verzegeld.” “De Heere heeft niet de namen van de uitverkoren gezaligden geopenbaard, maar de Naam van de uitverkoren Zaligmaker.”
“Ik zou aan de voeten van Jonathan Edwards willen zitten om te leren wat ware godsdienst is, en aan die van Thomas Boston om te leren hoe ik die kan krijgen.” (Duncan zinspeelt hier op het feit dat Edwards zeer diep ingaat op het bevindelijke karakter van de christelijke godsdienst en dat Boston zonder enige reserve iedereen ertoe opriep onmiddellijk in Christus te geloven).
“Ik heb vaak gedacht dat Polycarpus, de leerling van de apostel Johannes, nauwelijks een theologisch examen afgenomen door Owen gehaald had, maar Polycarpus en die andere mannen uit zijn tijd, waren opmerkelijke mannen. Zij werden ertoe verwaardigd om voor Christus verbrand te worden.”
“Platonisme gaat over het, het christendom over Hem.” Voor lezers die de Engelse taal machtig zijn, wil ik dit boekje heel hartelijk aanbevelen.
‘Just a talker’: Sayings of John (Rabbi) Duncan, verzameld door John M. Brentnall met een biografische introductie door Iain. H. Murray en John E. Marshall (Edinburgh: The Banner of Truth, 1997), paperback 317 pp., £7,- (ISBN 9780851517261)
Dr. P. de Vries - artikelen en opinie 