Ontmoet de puriteinen. Een gids over hun leven en boeken

Met de schrijvers van Meet the Puritans ben ik van mening dat weinigen in de kerkgeschiedenis de inhoud van de Bijbelse boodschap zo krachtig en diep hebben verwoord als de puriteinen. Van de puriteinen kun je leren dat een waar geloof een beleefd geloof is en dat ook blijkt in een nauwe wandel met God. In 2005 kwam de eerste editie uit van Meet the Puritans. In 2025 verscheen een tweede editie die niet alleen herzien maar ook aanmerkelijk uitgebreid is. Wie de eerste editie reeds heeft, doet dan ook bepaald geen overbodige koop als hij de tweede aanschaft.

Het overgrote deel van de inhoud is gewijd aan Engelse puriteinen. Dat zijn er dan veel meer dan in de eerste editie. Nu zijn er ook een aantal Schotse en Nederlandse puriteinen aan toegevoegd. Bij de laatste groep gaat het om theologen die wij kennen als vertegenwoordigers van de Nadere Reformatie. Telkens zijn de vertegenwoordigers van de drie genoemde groepen op alfabetische volgorde geordend.

Eerst wordt het leven van de persoon in kwestie beschreven. Die beschrijving is in het ene geval heel wat uitvoeriger dan in het andere. De reden is dat van sommige puriteinen heel weinig biografische gegevens bekend zijn. Wel is bij meerdere personen de beschrijving breder geworden dan in de eerste editie. Door zoeken in archieven via internet konden tot dusver in de bestaande literatuur niet vermelde gegevens worden gevonden.

Op elke beschrijving volgt ook een weergave van die geschreven werken waarvan een herdruk beschikbaar is. Wanneer alle werken van een bepaalde schrijver zijn herdrukt, worden veelal niet alle paperbackedities vermeld. Deze opzet maakt Meet the Puritans tot een echt naslagwerk, ja zelfs tot een goudmijn. In het boek zelf wordt de suggestie aangereikt om dagelijks een beschrijving van een puritein te lezen en de weergave van zijn beschreven werken te overdenken. Ik geef die suggestie graag door.

In onderscheid tot de eerste editie wordt veel breder ingegaan op het puritanisme als geheel. Er zijn nieuwe inleidende hoofdstukken toegevoegd. Zelf vond ik vooral het hoofdstuk ‘The World of the English Puritans: Church and Academy’ zeer informatief. De lezer wordt geïnformeerd over het karakter en de structuur van de Kerk van Engeland en ook over de opzet van het academische programma in de tijd van de puriteinen en hoe het leven aan een universiteit voor een student verliep.

Elk van de auteurs van Meet the Puritans geeft in een inleidend hoofdstuk aan wat zijn favoriete puriteinse auteurs zijn en waarom. In Meet the Puritans komt naar voren dat met name door de uitgeverij The Banner of Truth en door de Puritans Conference, waaraan Martyn Lloyd-Jones en J.I. Packer leiding gaven, er een hernieuwde belangstelling kwam voor het puritanisme. Bij The Banner of Truth verschenen herdrukken van de negentiende-eeuwse uitgaven van al de werken van de puriteinen. Tal van puriteinse werken zijn inmiddels in paperbackvorm uitgegeven.

Naast The Banner of Truth waren er ook andere uitgeverijen die puriteinen heruitgaven. Inmiddels mag ook Reformation Heritage Books een bijzondere vermelding krijgen. Ik noem ook het Puritan Research Centre dat verbonden is aan het Puritan Reformed Theological Seminary in Grand Rapids. Deze instelling heeft inmiddels de grootste bibliotheek ter wereld met puriteinse werken. Hier kan de naam van Joel Beeke met ere worden genoemd. Hij is de geestelijke vader van de genoemde instellingen.

Als geen ander heeft Beeke door zijn publicaties en lezingen die hij wereldwijd hield en houdt, belangstelling voor de puriteinen gewekt. Daarbij maakte hij telkens weer duidelijk dat zijn onderzoek van de puriteinen meer is dan alleen een academische bezigheid. Hij is ervan overtuigd dat kerken en christenen er geestelijk wel bij varen als zij zich de geestelijke erfenis van de puriteinen toe-eigenen.

Met Meet the Puritans hebben de auteurs drie doelgroepen voor ogen. Dat zijn allereerst gewone gemeenteleden, vervolgens predikanten en ten slotte wetenschappers die de puriteinen bestuderen en willen gaan bestuderen. Voor elk van die drie groepen kan Meet the Puritans als naslagwerk en bron van informatie functioneren. Dan nog blijft de volgorde waarin deze groepen worden opgesomd kenmerkend. Voor de auteurs gaan gewone christenen voorop. Dat is helemaal in overeenstemming met het puriteinse ideaal dat wetenschap, ook theologische wetenschap, geen doel op zich behoort te zijn maar in dienst behoort te staan van godsvrucht. Ik wens Meet the Puritans een breed lezerspubliek toe.

Joel Beeke, Randall Pederson en Fraser Jones, Meet the Puritans: A Guide to Their Lives and Books, revised and expanded edition (Grand Rapids: Reformation Heritage Books, 2025), hardcover 1254 pp., $70,- (ISBN 9798886861976)

Plaats een reactie