De doortocht van Christen door de doodsjordaan. Een overdenking naar aanleiding van De Christenreis van John Bunyan

De Christenreis van John Bunyan heeft sinds de verschijning ervan velen geboeid. Na de Bijbel is dit boek het wijdst verbreide christelijke boek. Hoe komt dat? Wel, niet alleen zeventiende-eeuwse Engelse christenen herkenden zich in datgene wat in dit boek werd geschreven, maar wereldwijd was en is dat het geval. De Christenreis weerspiegelt de ervaringen die kinderen van God opdoen. Juist dat geeft een vonk van herkenning. Bij het lezen van de christenreis wordt ervaren: zo is dat. Daar heb ik ook voorgestaan. Dat heb ik ook meegemaakt. De taal van Gods volk blijft gelijk.

Ik vraag uw aandacht voor een passage bijna aan het einde van De Christenreis: de doortocht van Christen en Hoop door de doodsjordaan. Wat hadden Christen en Hoop het goed gehad het laatste deel van hun reis, dat was wel eens anders geweest. Het land dat lag voor de doodsjordaan had de naam: Getrouwde. “Tot u zal niet meer gezegd worden: De verlatene, en tot uw land zal niet meer gezegd worden: Het verwoeste; maar gij zult genoemd worden: Mijn lust is aan haar! en uw land: Het getrouwde; want de HEERE heeft een lust aan u, en uw land zal getrouwd worden.” (Jesaja 62:4). Toen Christen en Hoop dit land doorwandelden, hadden zij meer verheuging dat zij ooit genoten hadden.

Wat kunnen Gods kinderen het goed hebben in hun levenseinde. Met Jodocus van Lodenstein mogen zij belijden: “Hoe dichter ik nader naar het huis van mijn Vader, hoe meer dat ik hijg naar het eind’ van de krijg.” Je zou zeggen: Wat zal dan het sterven makkelijk worden?! Toch behoeft dat niet. Dat wordt ons in De Christenreis verteld. Wat heeft Christen het juist in de doodsjordaan moeilijk gehad. Hoe levensecht heeft Bunyan de doorgang van Christen door de doodsjordaan getekend.

Meerdere kinderen van God die in hun leven zonder schroom mochten betuigen: “Ik weet mijn Verlosser leeft” zijn juist op hun sterfbed zwaar aangevochten. Toen Christen en Hoop het water van de doodsjordaan ingingen, riep Christen uit: “Ik zink in de diepe wateren, de golven gaan over mijn hoofd, al zijn baren bedekken mij.” Toen Hoop tegen Christen zei: “Mijn broeder daar zie ik de poort al, en ik zie er staan, die wachten om ons te ontvangen” antwoordde Christen: “Ach zij wachten op u, u bent hopende geweest, zo lang ik u gekend hebt.”

Wanneer dan de Heere zijn aangezicht voor hen verbergt, zeggen zij met de psalmist: “De waat’ren zijn tot aan de ziel gekomen; Ik zink in ’t slijk; ik voel mij overstromen; Ik ga te grond’; de vloed is mij te groot.” Weten zij dan niet meer van datgene wat de Heere in hun leven gedaan heeft. Zij weten het wel, maar zij kunnen er niets mee doen. Zij vrezen dat het alles eigen werk was. Christen wist toch hoe hij de stad van Verderf had verlaten, hoe hij ingegaan was door de Enge Poort, hoe bij het Kruis het pak van zijn rug was gevallen.

Jawel, maar nu bracht de satan hem in herinnering dat hij gehoor gegeven had aan het advies van meneer Wereldwijs. Hij was in de prieel op de heuvel Moeilijkheid in slaap gevallen. Bij de afdaling van de heuvel Moeilijkheid was hij gestruikeld. Door eigen schuld was hij in het kasteel van reus Wanhoop terecht gekomen. Hij vreesde: ik ben altijd maar een huichelaar geweest. Ach, lieve vrienden als de Heere in ons leven gewerkt heeft, zal geen leed dat ooit uit ons geheugen wissen, maar wij kunnen nooit de aanvechtingen te boven komen en satan overwinnen met een beroep op wat de Heere ons vroeger schonk.

Ik denk aan zondag 23 van de Heidelbergse Catechismus. Daar staat: Hoe zijt gij rechtvaardig voor God? Er wordt niet gevraagd: Hoe bent u eens gerechtvaardigd? Nee, er wordt gevraagd: Hoe staat het er nu mee? Dan luidt het verlossende antwoord: “Alleen door een waar geloof in Jezus Christus; alzo dat, al is het, dat mij mijn geweten aanklaagt, dat ik tegen al de geboden Gods zwaar gezondigd en geen daarvan gehouden heb, en nog steeds tot alle boosheid geneigd ben, nochtans God, zonder enige verdienste mijnerzijds, uit louter genade mij de volkomen genoegdoening, gerechtigheid en heiligheid van Christus schenkt en toerekent, evenals had ik nooit zonde gehad noch gedaan, ja, als had ik zelf al de gehoorzaamheid volbracht, die Christus voor mij volbracht heeft, in zoverre ik zulke weldaad met een gelovig hart aanneem.”

Dat we alleen in Christus rechtvaardig voor God zijn is een les die we nooit onder de knie krijgen. Dat moeten we de meest bevestigde christenen zelfs in het uur van hun dood nog leren. Luther schreef eens: “Wie denkt de leer van de rechtvaardiging door het geloof alleen geheel te verstaan, verstaat er nog niets van.”

Al wordt een christen nog zo belaagd, zoals Hoop in De Christenreis Christen ondersteunde, zo blijft een christen op Christus hopen. De woorden van Job zijn ook zijn woorden: “Ziet, zo Hij mij doodde, zou ik niet hopen?” (Job 13:15). En die hoop wordt niet beschaamd. De Heere geeft uitkomst. Hij geeft door ons opnieuw te doen zien op Christus en Zijn werk. Alleen in Christus en Zijn bloed vindt een kind van God tenslotte houvast.

Toplady heeft daarvan gedicht: “Vaste Rots van mijn behoud, als de zonde mij benauwt, laat mij steunen op Uw trouw, laat mij rusten in Uw schaûw, daar het bloed door U gestort, mij de bron des levens wordt.” Deze les wil de Heere Zijn kinderen steeds weer leren. Hij is de Getrouwe. Die zeker-heid komt bij Gods kinderen telkens weer boven.

In De Christenreis roept Christen tenslotte met luide stem uit: “Wanneer gij zult gaan door het water, Ik zal bij u zijn, en door de rivieren, zij zullen u niet overstromen.” (Jesaja 43:2). Zalig worden is alleen genade. Zalig worden blijft een wonder. Al zouden we alleen maar de laatste schreden van onze reis in eigen kracht moeten afleggen, dan zouden we toch niet op onze bestemming aankomen. Als het niet alleen, en dan ook echt alleen genade was, waar was dan onze hoop en moed gebleven. Dat is de taal en de ervaring van Gods kinderen. Is het ook uw taal en uw ervaring? Ach, dan kan ook in uw stervens-uur het water nog heel hoog stijgen en toch zal niets u scheiden van de liefde van God in Christus.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s