Als ik christenen buiten Nederland noem met wie ik mij geestelijk zeer verbonden wist en weet, denk ik niet in de laatste plaats aan Hugh M. Cartwright (1943-2011). Mijn vrouw en ik leerden hem kennen toen wij enige maanden na ons trouwen in augustus 1982 een bezoek brachten aan Schotland. Hij was toen predikant van de Free Church of Scotland in Ferintosh. Mij trof allereerst de godsvrucht van Cartwright, maar het werd mij ook duidelijk dat het echt een man was met een academische houding. Het verwonderde mij dan ook niet dat hij in 1990 tot hoogleraar aan het Free Church College in Edinburgh werd benoemd. Acht jaar is hij daar hoogleraar geweest en hij heeft in die jaren voor meerdere van zijn studenten veel mogen betekenen.
Ontwikkelingen in de Free Church die met name het Free Church College niet voorbij gingen, hebben hem er in 1998 toe gebracht om van het Free Church College te vertrekken. Hij zocht toegang tot de Free Presbyterian Church of Scotland. Vanaf 1998 tot aan zijn plotselinge overlijden in 2011 na een ziekte van slechts enkele weken, diende hij de gemeente van de Free Presbyterian Church of Scotland in Edinburgh.
Daar hield hij in het voorjaar van 2001 een zevental preken over de kruiswoorden van onze Heere Jezus Christus. Na zijn dood zijn de opnamen van deze preken uitgeschreven en in 2023 verschenen ze in boekvorm. Een recensie in het magazine van The Banner of Truth maakte mij in 2026 opmerkzaam op deze publicatie. In deze recensie werd erop gewezen dat de kracht van deze preken gelegen is in hun theologische diepgang. Cartwright maakt in deze preken duidelijk hoe de Heere Jezus in de zeven kruiswoorden voor ons de betekenis van Zijn lijden aan het kruis ontvouwt. Ik vind deze preken daarin eigenlijk ongeëvenaard en zij voegen echt iets toe aan de bundels die er in Nederland zijn over de zeven kruiswoorden. Ik hoop dat er een Nederlandse uitgever is die bereid is de vertaling van deze bundel uit te geven.
Ik schafte de uitgave ook aan, omdat uit de recensie bleek dat de gebeden die Cartwright na de preken had uitgesproken, er ook in waren opgenomen. We zien dit ook bij uitgaven van preken van Calvijn, en juist door die gebeden ben ik meer dan eens gesticht. Graag wilde ik zelf de gebeden onder ogen zien van mijn goede vriend Cartwright die evenals zijn vrouw Mina, nu mag behoren tot de triomferende kerk die voor Gods troon uitziet naar de jongste dag. Ik geef nu de gebeden weer die zijn uitgesproken bij het tweede en vierde kruiswoord.
*
Genadige God, moge het U behagen Uw waarheid nu aan ons te zegenen en ons genade te geven U te zoeken met het verlangen van heel ons hart, zodat wij niet aan onszelf worden overgegeven om onverschillig te zijn met betrekking tot de dingen van de eeuwigheid, zelfs te midden van vele herinneringen aan de eeuwigheid. Geef, o Heere, dat U ons aanzet om U te zoeken, en dan om U te zoeken zoals de moordenaar aan het kruis dat deed.
We danken U ervoor dat we de zekerheid hebben dat hij geen uitzondering was in de wijze waarop hij werd ontvangen, maar dat hij juist een voorbeeld is voor alle anderen die berouw hebben en in de Heere Jezus Christus geloven. Wat een verwachting had hij in zijn gaan naar de eeuwigheid en die verwachting behoort allen toe die evenals hij hun zielen aan de Zaligmaker toevertrouwen.
Geef ons nu dat wij van hier weggaan met Uw zegen. Werk in ons genadig door Uw Geest. Neem onze zonden weg. Om Jezus’ wil. Amen.
*
Genadige God, wij bidden dat U onze inspanningen zult zegenen om Uw waarheid nu ter harte te nemen. Wij bidden dat U onze verstanden wil verlichten in de kennis van Christus, dat U ons van onze zonden wilt overtuigen, dat U ons wilt overtuigen en in staat wil stellen om Christus te omhelzen, om op Hem alleen te rusten voor de zaligheid.
O dat wij toch zien op het Lam van God. Dat Hij toch vandaag tot onze ziel zegt: ‘Zie op Mij, zie op Mij’, en dat wij in staat worden gesteld te zien op Christus als Degene in Wie wij alleen verwachting kunnen hebben voor de eeuwigheid.
O hoe verdrietig is het om zonder Hem te zijn, maar wat een genade is het als deze God onze God is en als Christus ons geworden is tot wijsheid en rechtvaardigheid en heiligmaking en verlossing. Doe ons van hier weggaan met Uw zegen en wees de hele verdere dag met ons. Reinig ons van al onze zonden. Om Jezus’ wil. Amen.
Hugh M. Cartwright, Seven Words: Revealing the Mystery of the Cross (Brighton: Ettrick Press, 2023), paperback 136 pp., £7,95 (ISBN 978-1-915777-09-6)